De Belgische elektriciteitsmarkt
Waar flexibiliteit leidt tot besparingen
De Belgische elektriciteitsmarkt is veel dynamischer geworden. Voor een bedrijf dat zijn verbruik kan aanpassen of een batterij kan beheren, bieden deze prijsschommelingen een manier om geld te besparen. Deze twee dashboards geven een overzicht van de Belgische markt over de afgelopen 60 dagen.
Day-ahead-prijzen
De zomer van 2026 heeft bevestigd wat door de opmars van zonne-energie al te verwachten was: de Belgische markt is structureel arbitrair geworden. Van juni tot augustus lagen de middagprijzen op 99% van de dagen onder de nachtprijzen, en rond het piekmoment van de zonne-energie daalden de prijzen in een groot deel van de kwarturen tot bijna nul.
Het verschil tussen piek- en dalprijzen bedroeg gemiddeld 171 €/MWh, tegenover 115 €/MWh in 2024 en 131 €/MWh in 2025, wat neerkomt op een stijging van bijna 50 % in twee jaar tijd. Energie was nog nooit zo goedkoop rond het middaguur, en de waarde van flexibiliteit nog nooit zo hoog.
Locaties die zonne-energie ter plaatse, opslag en sturing combineren, hebben dit verschil omgezet in een concurrentievoordeel, met aanzienlijke kostenbesparingen op tientallen GWh jaarlijks verbruik. Dit is de aanpak die EDP bij zijn industriële klanten hanteert, geïllustreerd op het gebied van warmte door het Paper Prime-project in Portugal.
Wat de herfst herverdeelt
De zonne-energieproductie neemt af, de curve wordt smaller en de pieken ’s ochtends en ’s avonds winnen weer aan waarde. Voor locaties die zijn uitgerust met zonne-energie en opslag is deze verschuiving geen slecht nieuws: het herverdeelt de waarde simpelweg over andere uren.
Wat de energienorm verandert
De energienorm voorziet in een verlaging van de transmissietarieven voor grootverbruikers en een algemene verlaging van de accijnzen op elektriciteit. Een deel van de gereguleerde factuur wordt verlaagd. Wat overblijft is de energieprijs, die van uur tot uur blijft schommelen en waarover de locatie de grootste zeggenschap behoudt.
Wat dit betekent voor het beheer
In de zomer stemde een EMS het verschuifbare verbruik af op de daluren in de zon. In de winter vlak het de pieken in de avond af en stuurt het de opslag aan op de twee pieken van de dag. De hefbomen zitten in de processen: ovens, compressoren, vermaling, koeling, opslag van tussenproducten. Een EMS verandert het proces niet, het kiest het moment waarop het draait.
Verder dan elektriciteit
Voor locaties die ook warmte verbruiken, produceert een elektrische ketel die naast de gasketel is geïnstalleerd stoom met de goedkoopste energiebron van elk uur.
Onze aanpak
Op basis van uw uurgegevens berekenen we wat een regelingssysteem deze zomer zou hebben bespaard en wat het deze winter kan opleveren, zowel op uw flexibele elektriciteitsverbruik als op het deel van uw warmtebehoefte dat elektrificeerbaar is.
Imbalance Market
Industriële flexibiliteit: wat de Belgische onbalans deze zomer heeft aangetoond, en wat er deze winter verandert
De door Elia gepubliceerde onbalansprijzen weerspiegelen, per kwartier, de werkelijke toestand van het Belgische net. Voor een grote industriële locatie geven ze aan op welk moment de flexibiliteit ervan de meeste waarde heeft.
Wat de zomer heeft aangetoond
Tijdens de zonnigste maanden daalden de onbalansprijzen regelmatig tot onder nul, omdat de Belgische zonne-energie op bepaalde uren inmiddels meer produceert dan het net onmiddellijk kan opnemen. Deze periodes worden vergoed: het net heeft iemand nodig die verbruikt of opslaat, en betaalt daarvoor. Locaties met opslagcapaciteit hebben deze signalen omgezet in directe winst.
Wat de herfst en de winter ons brengen
Naarmate de zonneschijntijd afneemt, worden negatieve prijzen zeldzamer en keren de opwaartse druk terug, vooral op koude ochtenden en avonden met een hoge vraag. In de winter loont flexibiliteit wanneer een locatie haar verbruik kan verminderen of stroom kan terugleveren op het moment dat het net daar behoefte aan heeft. Deze momenten zijn niet van tevoren te voorspellen, vandaar het belang van geautomatiseerde aansturing.
Nu de energienorm wordt ingevoerd, wijst de Belgische ondernemersfederatie erop dat het noodzakelijk zal zijn om de uitbouw van het net, flexibiliteit en een beter beheer van de aansluitingen te combineren om de kosten van een economie die steeds verder geëlektrificeerd raakt, binnen de perken te houden. Naar onze mening staan de grote verbruikers in de frontlinie: zij beschikken over het grootste potentieel aan flexibiliteit.
Wat dit voor uw bedrijf betekent
Flexibiliteit zit in de eerste plaats in de processen: een belasting die kan worden onderbroken, vertraagd of met een kwartier kan worden verschoven zonder dat dit invloed heeft op de uiteindelijke productie. Een opslagcapaciteit van meerdere MWh biedt extra speelruimte en een EMS dat is aangesloten op de signalen van Elia past zijn strategie aan het seizoen aan met dezelfde apparatuur.
Locaties die warmte produceren, hebben nog een extra troef: een elektrische ketel naast de gasketel maakt het mogelijk om meer elektriciteit te verbruiken wanneer de prijzen laag zijn en weer over te schakelen op gas wanneer het net onder druk staat. Dit is de hybride logica die we ontwikkelen in onze analyse van het Paper Prime-project, die toepasbaar is op industriële locaties in België, Luxemburg en Frankrijk.
Onze aanpak
Op basis van uw werkelijke verbruiks- en productiegegevens simuleren we wat een dynamische aansturing deze zomer zou hebben opgeleverd en wat deze winter kan opleveren, om een afweging te maken tussen procesflexibiliteit, opslag en de elektrificatie van een deel van de warmte.